Marka tescili yaptırmak isteyen birçok kişi aynı soruyu soruyor: “Marka tescilinde bölge bölge tescil oluyor mu, yoksa ülkesel mi yapmam gerekir?” Bu soru çok kritik çünkü yanlış planlama; gereksiz maliyete, eksik korumaya ve ileride marka hakkı kaybına yol açabiliyor.
Bu yazıda; Türkiye’de marka tescilinin kapsamını, bölgesel tescil olup olmadığını, uluslararası marka tescili seçeneklerini ve hangi durumda hangi yolu seçmen gerektiğini net şekilde açıklıyoruz.
Marka Tescili Bölgesel mi, Ülkesel mi Olur?
Kısa cevap: Türkiye’de marka tescili bölge bölge yapılmaz, ülkeseldir.
Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) üzerinden yaptığın marka başvurusu, tescil edildiğinde Türkiye sınırları içinde geçerli olur. İstanbul, Antalya, İzmir, Ankara gibi iller arasında ayrı ayrı marka tescili yaptırman gerekmez.
Marka tescili; şehir, ilçe veya bölgeye göre değil, ülke bazında yürür.
Türkiye’de Marka Tescili Ne Sağlar?
Türkiye’de yapılan marka tescili sana şu hakları verir:
-
Markayı Türkiye genelinde kullanma hakkı
-
Aynı veya benzer markalara karşı itiraz ve dava hakkı
-
Marka tecavüzü durumunda ürün toplatma ve durdurma hakkı
-
Markayı lisanslama, devretme ve ticari değer oluşturma imkânı
-
Pazaryerlerinde marka haklarını kullanma avantajı
Bu yüzden marka tescili, sadece “isim kaydı” değil; doğrudan bir ticari koruma sistemidir.
Peki Bölgesel Marka Tescili Hiç Yok mu?
Türkiye içinde “bölgesel marka tescili” yok. Buna rağmen dünyada bazı sistemler bölgesel çalışır.
En bilinen örnekler:
1) Avrupa Birliği Markası (EU Trademark)
Tek başvuruyla Avrupa Birliği ülkelerinde koruma sağlar.
2) Benelüks Markası
Belçika, Hollanda ve Lüksemburg’u kapsayan bölgesel sistemdir.
Bu sistemler, Türkiye’deki tescil gibi “tek ülke” değil; birden fazla ülkeyi kapsayan bölgesel tescil mantığıyla çalışır.
Marka Tescili Ülkesel mi Yapılır?
Evet. Marka tescili dünyada genel olarak ülkesel yürür.
Yani:
-
Türkiye için ayrı
-
Almanya için ayrı
-
ABD için ayrı
-
İngiltere için ayrı
başvuru gerekir.
Ancak bazı sistemler, tek başvuruyla birden fazla ülkede işlem yapmanı kolaylaştırır. Burada devreye uluslararası marka tescili seçenekleri girer.
Uluslararası Marka Tescili Nasıl Yapılır?
Markanı Türkiye’de tescil ettirdikten sonra, markanı yurtdışında da korumak istersen üç temel yol vardır.
1) Madrid Protokolü ile Uluslararası Marka Tescili
En çok tercih edilen yöntemdir.
Madrid Protokolü sayesinde tek dosya üzerinden birçok ülke seçebilirsin. Bu sistem, tek merkezden başvuru yapmanı sağlar. Yine de her ülke başvuruyu kendi mevzuatına göre inceler.
Bu yüzden Madrid sistemi “tek tescil” gibi görünse de sonuç ülke ülke değerlendirilir.
2) Doğrudan Ülke Başvurusu
Bazı ülkelerde daha hızlı ve daha net sonuç almak için doğrudan başvuru yapılır.
3) Bölgesel Sistemler
Avrupa Birliği Markası gibi sistemlerde tek başvuruyla çok ülke kapsanır.
“Ben Türkiye’de Tescil Aldım, Her Yerde Geçerli mi?”
Hayır. Bu en sık yapılan yanlışlardan biridir.
Türkiye’de marka tescili yaptığında marka yalnızca Türkiye’de korunur. Başka bir ülkede biri aynı markayı tescil ettirirse, o ülkede hak sahibi o kişi olur.
Bu durum şu riskleri doğurur:
-
Yurtdışı satışta ürünlerin durdurulması
-
Gümrükte el koyma
-
Pazaryerlerinde hesap kapatma
-
Marka tecavüzü iddiasıyla ürün toplatma
-
İhracat planlarının iptali
Markamı Hangi Ülkelerde Tescil Ettirmeliyim?
Bu sorunun cevabı tamamen iş modeline göre değişir. Karar verirken şu kriterleri dikkate al:
Satış yaptığın ülkeler
Eğer Amazon, Etsy, eBay veya Shopify üzerinden satış yapıyorsan; fiilen satış yaptığın ülkelerde tescil önem kazanır.
Üretim yaptırdığın ülkeler
Çin gibi üretim ülkelerinde marka tescili, taklit ve kopyalama riskine karşı ciddi avantaj sağlar.
Hedef pazarın
İlk 1-2 yılda girmeyi planladığın ülkeler, stratejik tescil listesinde yer almalı.
Pazaryeri koruma sistemleri
Bazı platformlar marka tescil belgesi olmadan hak iddiasını kabul etmez. Bu yüzden marka tescili pazaryeri için doğrudan ticari araçtır.
Türkiye İçin Tek Başvuru Yeterli mi?
Türkiye içinde evet. Şehir şehir marka tescili yoktur.
Karar Patent olarak bu noktada net öneri şudur:
-
Türkiye’de marka tescilini yaptır
-
Ürün ve hizmet sınıflarını doğru seç
-
Sonrasında hedef pazarlara göre uluslararası plan oluştur
Bu sıra, hem maliyeti kontrol eder hem de korumayı doğru kurar.
Marka Tescilinde “Sınıf” Neden Daha Önemli?
Bölgesel mi ülkesel mi sorusundan sonra en önemli konu şudur:
Marka tescili, ürün ve hizmet sınıflarına göre yapılır.
Yani Türkiye genelinde tescil alsan bile, yanlış sınıf seçersen yine risk oluşur. Aynı marka farklı sınıflarda başka bir kişi adına tescilli olabilir.
Bu nedenle marka tescilinde doğru sınıf seçimi, tescilin gücünü doğrudan belirler.
Marka Tescili İçin Karar Patent ile Doğru Yol Haritası
Marka tescili “tek seferlik bir işlem” gibi görünse de doğru stratejiyle ilerlemezsen ileride daha büyük maliyet çıkarabilir. Türkiye’de tescil ülkesel ilerler. Yurtdışı hedefi varsa uluslararası tescil planını da baştan kurmak gerekir.
Karar Patent; Türkiye marka tescili, sınıf seçimi, marka araştırması ve uluslararası marka tescili süreçlerinde işletmelere profesyonel destek sağlar.
👉 Marka tescil sürecini doğru planlamak ve markanı güvence altına almak için Karar Patent ile iletişime geçebilirsin.
