Marka tecavüzü iddiası, özellikle e-ticaret yapan işletmeler için en riskli hukuki süreçlerden biridir. Bir sabah depoya gelen tebligat, pazaryeri hesabının kapanması veya ürünlere el koyma işlemiyle karşılaşmak mümkündür. “Marka tecavüzü nedeniyle ürünlerim toplatıldı, ne yapmalıyım?” sorusu da bu noktada en çok araştırılan konular arasında yer alır.
Bu yazıda; ürün toplatma sürecinin nasıl işlediğini, hangi adımları hangi sırayla atman gerektiğini, marka ihlali iddiasına karşı nasıl savunma yapılabileceğini ve hak kaybı yaşamamak için nelere dikkat edilmesi gerektiğini detaylı şekilde ele alıyoruz.
Marka Tecavüzü Nedir?
Marka tecavüzü, bir markanın sahibinin izni olmadan; o markaya aynı veya benzer işaretin ticari amaçla kullanılmasıdır. Bu kullanım çoğu zaman tüketicide karışıklık yaratır. Hukuki açıdan marka hakkı ihlali sayılan durumlar şunlardır:
-
Tescilli markayla aynı ibarenin ürün üzerinde kullanılması
-
Tescilli markaya benzer bir ibarenin ambalaj, etiket veya reklamda kullanılması
-
Marka sahibinin tanınmışlığından faydalanmaya yönelik kullanım
-
Taklit ürün satışı veya taklit marka ile satışa sunma
Marka tecavüzü iddiası yalnızca logoyla sınırlı kalmaz. Ürün adı, etiket, ambalaj tasarımı ve hatta ürün açıklamasındaki ifadeler bile risk oluşturabilir.
Ürün Toplatma (El Koyma) Nasıl Olur?
Ürün toplatma işlemi genelde “ihtiyati tedbir” kararı üzerinden yürür. Mahkeme, marka sahibi başvuru yaptığında hızlı karar verebilir. Bu karar sonucunda:
-
Depodaki ürünlere el konulabilir
-
Ürünler satıştan kaldırılabilir
-
Pazaryerleri ürünleri yayından kaldırabilir
-
Ürünler imhaya kadar gidebilecek bir sürece girebilir
Bu noktada önemli olan şudur: Ürün toplatma, çoğu zaman davanın sonucunu beklemeden gerçekleşir. Yani henüz “kesinleşmiş bir mahkeme kararı” olmadan da ürünlerin satışı durabilir.
Marka Tecavüzü Nedeniyle Ürünleriniz Toplatıldıysa İlk 24 Saatte Ne Yapmalısınız?
Bu süreçte yapılan hatalar, zararını büyütür. Panikle hareket etmek yerine aşağıdaki sırayı izlemek gerekir.
1) Toplatmanın Dayanağını Hemen Öğrenin
Önce şunu netleştirin:
-
Mahkeme kararı mı var?
-
İhtiyati tedbir kararı mı uygulanıyor?
-
Gümrük durdurması mı yaşandı?
-
Pazaryeri şikâyeti mi yapıldı?
Bu bilgi, tüm stratejiyi belirler.
2) Evrakları ve Kanıtları Toplayın
Savunma için şu belgeler kritik önem taşır:
-
Toplatma / el koyma tutanağı
-
Tebligat metni
-
Mahkeme karar örneği (varsa)
-
Ürün faturaları ve stok kayıtları
-
Ürün görselleri (etiket, ambalaj, logo)
-
Pazaryeri ekran görüntüleri
-
Reklam metinleri ve ürün açıklamaları
Bu belgeleri eksiksiz hazırlamak, süreçte hız kazandırır.
3) Ürününüzün Marka ile Bağlantısını Analiz Edin
En çok gözden kaçan konu budur. Marka tecavüzü iddiası bazen gerçekten hatalı olur. Bazı durumlarda ise sorun ürünün kendisi değil, sadece kullanılan isimdir.
Örnek riskler:
-
Ürün adı içinde tescilli markaya benzer kelime kullanımı
-
Ambalaj rengi, font ve genel tasarım benzerliği
-
Ürün açıklamasında marka sahibini çağrıştıran ifadeler
Bu analiz doğru yapılmadığında gereksiz yere tüm ürün hattı çöpe gidebilir.
Marka Tecavüzü İddiasına Karşı Hangi Haklarınız Var?
Ürün toplatma yaşadığınızda çoğu kişi “bitti” sanır. Oysa hukuki süreçte itiraz ve savunma hakkı vardır.
İhtiyati Tedbire İtiraz
Mahkeme ihtiyati tedbir verdiyse, bu karara itiraz edilebilir. İtirazın temeli şunlar olabilir:
-
Markalar benzemiyor
-
Ürün sınıfları aynı değil
-
Karıştırılma ihtimali yok
-
Karar ölçüsüz (tüm stok yerine sadece belirli ürünler olmalı)
Tazminat ve Zararın Telafisi
Bazı durumlarda karşı taraf haksız şekilde tedbir aldırmış olabilir. Böyle bir durumda:
-
Depo zararı
-
Ürün değer kaybı
-
Satış kaybı
-
Reklam ve pazaryeri zararları
için tazminat talebi gündeme gelebilir.
Ürünler Toplatıldıktan Sonra İmha Olur Mu?
İmha, genelde sürecin en ileri aşamasıdır. Ürünler her toplatıldığında otomatik olarak imha edilmez. İmha için çoğu zaman:
-
Davanın kesinleşmesi
-
Marka ihlalinin netleşmesi
-
Mahkeme kararının uygulanması
gerekir.
Bu yüzden hızlı hareket etmek önemlidir. Çünkü doğru savunma ile ürünlerin iadesi veya tedbirin kaldırılması mümkün olabilir.
Bu Süreçte En Sık Yapılan 7 Hata
Marka tecavüzü dosyalarında işletmelerin yaptığı hatalar genelde benzer olur:
-
Kararı okumadan ürünleri imha etmek
-
Stok listesini saklamamak
-
Pazaryerine yanlış savunma yazmak
-
Ürün adını değiştirip aynı ambalajla satışa devam etmek
-
Karşı tarafla yazışmaları delilsiz yürütmek
-
“Ben bilmiyordum” savunmasına güvenmek
-
Marka sınıflarını kontrol etmeden tekrar üretim yapmak
Bu hatalar, zararı katlayabilir.
Marka Tecavüzü Davalarında Savunma Stratejisi Nasıl Kurulur?
Savunma, yalnızca “ben yapmadım” demekle ilerlemez. Profesyonel yaklaşım şu 3 temel üzerinden kurulur:
1) Marka Benzerliği Analizi
-
Görsel benzerlik
-
İşitsel benzerlik
-
Anlamsal benzerlik
2) Sınıf ve Ürün Kapsamı
Marka tescili hangi sınıfta? Senin ürünün hangi sınıfa giriyor? Bu soru birçok davanın sonucunu değiştirir.
3) Kullanım Şekli
Aynı kelimeyi kullanmak her zaman ihlal sayılmaz. Kullanımın nerede ve nasıl yapıldığı belirleyicidir:
-
Ürün üzerinde mi?
-
Reklamda mı?
-
Açıklamada mı?
-
Sadece anahtar kelime olarak mı?
Marka Tecavüzü Yaşamamak İçin Önleyici Kontrol Listesi
Bu süreci bir kez yaşayan firma, genelde aynı hatayı tekrar yapmak istemez. Önleyici tarafta şu adımlar çok işe yarar:
-
Ürün adı belirlemeden önce marka araştırması yapmak
-
Ambalaj ve logo tasarımını tescil taramasıyla kontrol etmek
-
Pazaryeri ürün açıklamalarında marka kullanımına dikkat etmek
-
Taklit algısı yaratacak görsel dilden kaçınmak
-
Marka tescil başvurusu ile hak alanı oluşturmak
Karar Patent ile Süreci Doğru Yönetebilirsiniz
Marka tecavüzü iddiası ile ürün toplatma yaşandığında hızlı aksiyon, doğru evrak yönetimi ve güçlü strateji gerekir. Bu süreçte yapılacak doğru hamleler; ürünlerin imha riskini azaltır, tedbirin kaldırılmasını kolaylaştırır ve ticari zararı minimumda tutar.
Karar Patent, marka tescili, marka ihlali analizi, marka tecavüzü süreci danışmanlığı ve marka hukuku yönlendirmelerinde işletmelere profesyonel destek sağlar.
👉 Sürecinizi hızlı değerlendirmek ve doğru yol haritası oluşturmak için Karar Patent ile iletişime geçebilirsiniz.
